Partijprogramma Vrij! 2026–2030

In het voorwoord vertelt lijsttrekker Kelly Uiterwijk over haar persoonlijke band met Beverwijk en Wijk aan Zee. De geschiedenis van haar familie als tuinders en de veranderingen in de stad laten zien hoe sterk de verbondenheid met de omgeving is. Vrij! wil de basis op orde brengen: goed onderhoud van wegen en groen, harde aanpak van onveiligheid, voldoende woningen voor jongeren en ouderen, en ruimte voor ondernemers.

Vrij! heeft in de afgelopen raadsperiode vanuit de oppositie veel initiatieven genomen, zoals de leegstandsverordening, het afschaffen van de hondenbelasting en het mogelijk maken van inspraak in de raad. Nu wil de partij verantwoordelijkheid nemen in de coalitie om nog meer voor inwoners te bereiken.

Inwoners voelen zich te vaak onveilig door verloedering, zwerfafval, leegstand en criminele activiteiten. Vrij! wil een gezamenlijke aanpak met meer zichtbare handhaving en politie, aanpak van jeugdbendes, opknappen en herbestemmen van leegstaande panden en investeren in een schone, prettige buitenruimte.

Belangrijkste keuzes

• Handhaving richt zich op echte problemen (drugs, alcohol, overlastgevende groepen) in plaats van vooral op parkeren.
• Meldpunt voor overlast met een centraal telefoonnummer en online formulier.
• Sterke wijkaanpak met wijkboa’s, maandelijkse wijkrondes en taskforces met politie en bewoners.
• Jongerenwerkers en jeugdboa’s voor snelle interventies; bij ernstige overlast wordt hard ingegrepen.
• Sociale veiligheid verbeteren door goede verlichting, levendige horeca en goed onderhouden straten en groen.
• Aanpak babbeltrucs met voorlichting, deurspionnen in overleg met corporaties en samenwerking met politie en banken.

De automobilist is volgens Vrij! de afgelopen jaren Beverwijk uitgepest door betaald parkeren, minder blauwe zones en het autoluwer maken van wegen. De partij wil het parkeerbeleid terugdraaien, waterbedeffecten in omliggende wijken aanpakken en zorgen dat bezoekers het centrum weer makkelijk kunnen bereiken.

Belangrijkste keuzes

• Blauwe zones in centrum en wijken terug en meer gastvrij parkeren voor bezoekers.
• Minimaal: eerste uur gratis parkeren, gratis na 17.00 uur en gratis op zaterdag; streven naar gratis parkeren op grote terreinen.
• Realistische parkeernormen bij nieuwbouw (minstens 1,0 plek per woning); stoppen met afkoop van parkeerplaatsen.
• Geen 30 km/u op hoofdwegen; 30 km/u alleen in woonstraten en bij scholen.
• Extra inzet op wegenonderhoud en goede stoepen en fietspaden.
• Betere trein- en busverbindingen, onder andere richting Amsterdam-Zuid en Wijk aan Zee.
• Onderzoek naar extra afrit op snelwegen en een “filehub” aan de Parallelweg waar automobilisten kunnen wachten en werken.

Ondernemers zijn de hoeksteen van de lokale economie. Vrij! wil dat de gemeente knelpunten wegneemt, goed bereikbaar is en zorgt voor goed onderhouden bedrijventerreinen. Nieuwe woningbouwprojecten mogen bestaande bedrijven niet belemmeren.

Belangrijkste keuzes

• Centraal ondernemersloket in samenwerking met OFB voor snelle ondersteuning.
• Vergunningen eenvoudiger en goedkoper; minder rompslomp.
• Actieve citymarketeer voor promotie van Beverwijk en het aantrekken van sterke ketens.
• Meer evenementen (zoals kerstmarkt, smaakmarkt, Stadsfeest) om winkelgebieden levendig te maken.
• Flexibele sluitingstijden voor horeca, meer ruimte voor kleine evenementen, en minder “pietluttige” handhaving.

Beverwijk is dichtbebouwd en kan de woningcrisis niet alleen oplossen. Vrij! wil bouwen met behoud van voorzieningen, zoals groen sport en parkeerruimte. Er komt extra aandacht voor betaalbare koopwoningen en nieuwe woonvormen.

Belangrijkste keuzes

• Geen “stenen woestijn”: Vrij! wil dat zorg tijdig en passend is, zodat inwoners zo goed mogelijk mee kunnen doen in onze stad en ons dorp.
• Realistische parkeernormen (minimaal 1,0 per woning) en geen afkoop van parkeerplaatsen.
• Focus op betaalbare koopwoningen en het beperken van onnodige extra duurzaamheidskosten die woningen duurder maken.
• Ruimte voor pré-mantelzorgwoningen, meergeneratiewoningen en knarrenhofjes.
• Maximale voorrang voor Beverwijkers en Wijk aan Zeeërs bij sociale huur; kritisch op gezamenlijke woningmarkt met Heemskerk.
• Aanpak van leegstand, verloedering en misstanden bij verkamering/arbeidsmigrantenhuisvesting.

Vrij! wil een realistisch financieel beleid: de gemeente geeft niet meer uit dan er binnenkomt. Geld gaat naar zaken die inwoners ook echt terugzien, zoals wegen, groen, veiligheid, Wmo en lokale ondernemers.

Belangrijkste keuzes

• OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing zo laag mogelijk houden; Beverwijk moet de laagste woonlasten in de IJmond behouden.
• Algemene reserve (“spaarpot”) alleen gebruiken voor echte calamiteiten, niet om gaten in de begroting te dichten.
• Sobere gemeentelijke organisatie, minder dure externe inhuur, meer gebruik van eigen kennis.
• Strakkere grip op contracten en gemeenschappelijke regelingen; reserves terug naar de gemeente.
• Financiële stukken overzichtelijker en begrijpelijker maken voor gemeenteraad en inwoners.

Een groot deel van de begroting gaat naar zorg en jeugdzorg. Vrij! wil dat zorg tijdig en passend is, zodat inwoners zo goed mogelijk mee kunnen doen in onze stad en ons dorp.

Belangrijkste keuzes

• Scheiding tussen opvoedvragen en echte zorgvragen; minder onnodige labels voor kinderen.
• Jeugdzorg dichter bij school en wijk organiseren.
• Wmo-toegang op basis van vertrouwen en maatwerk; geen starre regels maar keukentafelgesprekken.
• Bijstandsgerechtigden blijven deelnemen via vrijwilligerswerk; beschut werk bij IJmond Werkt.
• Minimabeleid eenvoudiger en vriendelijker, óók voor werkende armen en zelfstandigen.
• Programma tegen eenzaamheid voor jong én oud; sociale teams actiever de wijk in.

Ouderen hebben Beverwijk en Wijk aan Zee opgebouwd en verdienen een onbezorgde oude dag. Vrij! wil fysieke én digitale drempels wegnemen en zorgen voor een rijk aanbod aan activiteiten.

Belangrijkste keuzes

• Wethouder met speciale portefeuille ouderenbeleid en wekelijks inloopspreekuur bij ouderen.
• Stoepen, paden en openbare gebouwen drempelvrij en goed onderhouden; meldpunt voor obstakels.
• Digitale ondersteuning (cursussen) maar ook duidelijke informatie op papier en een seniorenloket in het stadhuis.
• “Ouderenboekje” met activiteiten, verspreid digitaal én op papier.
• Vrijwilligersprogramma voor huisbezoeken aan ouderen tegen eenzaamheid.

Vrij! verkiest leveringszekerheid en betaalbaarheid boven symboolpolitiek. Beverwijk draagt al veel bij aan de energietransitie met transformatorstations en leidingen.

Belangrijkste keuzes

• Geen windturbines op Beverwijks grondgebied en geen grote zonnevelden in of rond de Wijkermeerpolder.
• Alleen ruimte voor kleine transformatorstations voor lokale vraag en altijd in overleg met de omgeving.
• Inwoners niet gedwongen van het gas af; keuzevrijheid blijft.
• Duurzaamheidslening met lage rente behouden, vooral voor isolatie.
• Zonnepanelen op daken stimuleren; opbrengsten zoveel mogelijk naar inwoners in plaats van grote investeerders.

Groenonderhoud schiet tekort; onkruid, verstopte kolken en ongelijk onderhoud zorgen voor verloedering. Vrij! wil de basis op orde en overal een vergelijkbare kwaliteit. En ongelijkheid in onderhoud tussen verschillende wijken ipv ongelijk onderhoud.

Belangrijkste keuzes

• Eigen groenvoorziening (in samenwerking met IJmond Groen) met vaste teams per wijk.
• Uniform onderhoudsniveau; entrees en winkelcentra op A-niveau.
• Jaarlijkse bladcampagne en bladkorven in wijken met veel bladval.
• Versterken van parken en behoud/herstel van het Wronki-bos.
• Kritisch op “tegelwippen”: eerst huidig onderhoud op orde voordat extra groen wordt toegevoegd.

Beverwijk en Wijk aan Zee hebben te maken met zware milieudruk van industrie, snelwegen en vliegverkeer. De gezondheid van inwoners moet voorop staan.

Belangrijkste keuzes

• Tata Steel moet zo snel mogelijk gezond produceren; nadruk op meetbare gezondheidswinst in plaats van alleen CO2 schrappen.
• Grondige sanering van de Aagtenbelt, betaald uit de algemene reserve als calamiteit.
• Tijdelijke volledige stop op staalslakken op gemeentelijke gronden totdat de veiligheid 100% is aangetoond.
• Actief beleid met meetpunten en handhaving op (ultra)fijnstof en zeer zorgwekkende stoffen.

Zwerfafval en grofvuildumpingen zorgen voor ergernis en verloedering. Tegelijk is het serviceniveau van de afvalinzameling gedaald. Vrij! wil het inwoners makkelijk maken om afval goed aan te bieden en streng optreden tegen dumpingen.

Belangrijkste keuzes

• Maandelijkse vaste ophaaldag voor grofvuil, zonder meldplicht.
• Afvalpassen van ondergrondse containers verwijderen; iedereen moet een vuilniszak kwijt kunnen.
• Meer inzetten op nascheiding en minder aparte bakken in de tuin.
• Geen DIFTAR (betalen per zak/kilo); voorkomt extra dumpingen en houdt woonlasten laag.
• Strengere handhaving op zwerfafval en het openen van zakken met adresgegevens naast containers.
• Opties bekijken voor een overstap naar een afvalverwerker met een hogere servicekwaliteit dan HVC.

Inwoners verliezen vertrouwen in de overheid. Vrij! wil dat de gemeente er echt voor inwoners is, makkelijk bereikbaar en met medewerkers die Beverwijk en Wijk aan Zee goed kennen.

Belangrijkste keuzes

• Wekelijks inloopspreekuur met wethouders, ook in de wijken.
• Open loket in het stadhuis terug, zonder afspraak voor basiszaken.
• Meer lokaal gewortelde wethouders en een Beverwijkse basiscursus voor nieuwe ambtenaren.
• Eén-loket-principe binnen de organisatie en een “Ja, mits”-houding in plaats van “Nee, tenzij”.
• Heldere participatie volgens “De Beverwijkse Manier” met duidelijke kaders en goede terugkoppeling.

De landelijke asielinstroom legt grote druk op gemeenten. Vrij! wil dat Beverwijk zelf de regie houdt en de draagkracht van de stad bewaakt. Integratie is voorwaarde, geen keuze.

Belangrijkste keuzes

• Geen asielzoekerscentrum in Beverwijk; tegen de landelijke spreidingswet.
• Taakstelling voor huisvesting van statushouders strikt als maximum, zonder extra bovenwettelijke inspanningen.
• Geen voorrang meer voor statushouders op sociale huur; zoeken naar andere woonvormen (tijdelijke bouw).
• Verplicht inburgeringsprogramma gericht op Beverwijkse normen en waarden en volledige beheersing van de Nederlandse taal.
• Spreiding van statushouders over de stad om kwetsbare wijken niet extra te belasten.

Wijk aan Zee is een authentiek kustdorp met een familiestrand en sterke saamhorigheid. Vrij! wil dat dit karakter behouden blijft, met goede bereikbaarheid en betaalbare woningen voor inwoners.

Belangrijkste keuzes

• Tweede ontsluitingsweg onderzoeken en betere busverbinding (zomer- en winterregeling).
• Fietspad langs de N197 realiseren en voldoende oplaadpunten voor e-bikes.
• Familiestrand beschermen, structurele subsidie voor de reddingsbrigade en verlenging van de blauwe loper.
• Woningbouw voor starters en ouderen, met lokale toewijzing waar mogelijk.
• Duidelijke en eerlijke pachtprijzen en goede contracten voor familiestrandhuisjes; geen nieuwe hotelhuisjes op het strand.
• Actieve ondersteuning van evenementen zoals Meifestival, Smaakmarkt en Kofferbakmarkt.

Beverwijk heeft een breed sportaanbod dankzij veel verenigingen en vrijwilligers. Vrij! wil sport dichtbij huis behouden en zorgen dat iedereen kan meedoen.

Belangrijkste keuzes

• Behoud van een eigen zwembad in Beverwijk, geen miljoenen naar Heemskerk; onderzoek naar nieuw/gerenoveerd bad met mogelijk schoolzwemmen.
• Sportvelden goed onderhouden en zo mogelijk multifunctioneel gebruiken (scholen, ouderen, mensen met beperking).
• Langetermijnsubsidies en betaalbare huren voor sportclubs.
• Vrijwilligerssteunpunt en meer waardering voor vrijwilligers.
• Sporthub waarin vertegenwoordigers van sportclubs elk kwartaal overleggen met gemeente en partners.

Cultuur verbindt inwoners en is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Vrij! wil culturele instellingen ondersteunen, maar met eerlijke en efficiënte inzet van middelen.

Belangrijkste keuzes

• Museum Kennemerland en lokale geschiedenis blijven ondersteunen, inclusief samenwerking met scholen.
• De aardbei als symbool van Beverwijk zichtbaar terugbrengen in het straatbeeld, bijvoorbeeld via een prijsvraag voor kunstenaars.
• Behoud van belangrijke tradities (zoals kerstboom op Stationsplein, carillon Meerestein-Noord).
• Geen cultuurcoaches meer; te duur en te betuttelend.
• Subsidie voor Museum Kennemerland behouden; Kennemer Theater behouden, met op termijn inzet op meer financiële zelfredzaamheid van het theater zelf.